In mijn werk zie ik het dagelijks gebeuren. In gesprekken met gemeenten en zeker ook tijdens trainingen over de Omgevingswet hoor ik steeds dezelfde zorgen en vragen terugkomen. De praktijk blijkt weerbarstiger dan de bedoeling. Dat beeld wordt ook scherp geschetst in het artikel ‘Knelpunten Omgevingswet’ in Binnenlands Bestuur van 6 februari 2026 waaruit ik hierna citeer.
De Omgevingswet moest het nieuwe normaal worden: eenvoudiger sneller integraler. Twee jaar na invoering voelt het voor veel gemeenten nog vooral als zoeken in het schemergebied tussen ambitie en uitvoering.
Het begint al bij de mensen. Er is simpelweg te weinig capaciteit om de wet echt tot leven te brengen. Tegelijkertijd wordt van gemeenten verwacht dat zij het voortouw nemen in een digitale en bestuurlijke transitie die zijn weerga niet kent. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) is daarbij eerder een belofte dan een stabiel fundament.
Maar het probleem zit dieper dan techniek. De wet vraagt een cultuuromslag: minder regels meer vertrouwen meer ruimte voor initiatief. Dat klinkt mooi maar loslaten is lastig voor organisaties die decennia zijn gebouwd op controle en procedures. Gemeenten moeten sturen op kwaliteit in plaats van vinkjes en dat vraagt lef én nieuwe vaardigheden.
En dan participatie. Iedereen wil meedoen maar niemand weet precies hoe. Bewoners verwachten duidelijkheid ontwikkelaars voorspelbaarheid en bestuurders houvast. Spelregels ontbreken nog te vaak waardoor participatie eerder spanning oplevert dan samenwerking.
Het omgevingsplan vormt het sluitstuk van die onzekerheid. Gemeenten bouwen eraan terwijl het stelsel nog beweegt. Oude regels verdwijnen nieuwe zijn nog niet uitgekristalliseerd. Zoals in Binnenlands Bestuur treffend wordt geciteerd: we zitten bestuurlijk gezien nog altijd “in de twilight zone”.
Misschien is dat precies waar verandering begint. Niet in zekerheid maar in frictie. Niet in perfecte systemen maar in het zoeken naar wat werkt. De Omgevingswet is geen project met een einddatum; het is een langdurige verbouwing van de manier waarop overheid en samenleving elkaar vinden in de fysieke leefomgeving.
En verbouwen geeft rommel. Dat hoort erbij. De vraag is alleen: houden we het vol tot het huis echt af is?
Bron: ‘Knelpunten Omgevingswet’ Binnenlands Bestuur 6 februari 2026
Op maandag 23 november 2026 verzorgt Mariëlle Wieman op verzoek van Chris de Jonge, INNREALL Expert en docent aan EuroCollege een gastcollege over de Sustainable
Op donderdag 26 november 2026 verzorgt Mariëlle Wieman op verzoek van Chris de Jonge, INNREALL Expert en docent aan EuroCollege een gastcollege over de Sustainable
Door Mariëlle Wieman | Fotograaf: Joep Esser (Joep Esser Productions) Op woensdag 14 oktober 2026 waren de leden van Lighthouse Club Departement Utrecht op bezoek
In het vorige artikel nam coauteur en INNREALL-expert Bas van der Griendt je mee in de rol van vastgoedorganisaties. Dat is hoofdstuk 4 SDG’s &
Op woensdag 7 oktober 2026 gaan Bas van de Griendt en Mariëlle Wieman, auteurs van het INNREALL-boek SDG’s & Vastgoed op bezoek bij Anna Pot,
Mariëlle Wieman is door Register Belastingadviseurs (RB) uitgenodigd voor een podcast over het INNREALL-boek SDG’s & Vastgoed. Deze podcast wordt gehost door Arjan Mulders, Associate
Tijdens deze masterclass leer je hoe de Sustainable Development Goals (SDG’s) de basis vormen voor strategische keuzes integrale samenwerking en duurzame besluitvorming. Je vertaalt de
Op woensdag 28 oktober 2026 geeft Mariëlle Wieman op verzoek van Norbert Bol, INNREALL Expert en docent aan EuroCollege een gastcollege over de Sustainable Development
PERSBERICHT 11 jaar SDG’s: INNREALL opent shop met 11 kennisproducten voor de vastgoedsector SDG’s & Vastgoed is vanaf 25 september 2026 verkrijgbaar als paperback, digitale
PERSBERICHT De Meern, 25 september 2026 – Terwijl de druk op de gebouwde omgeving toeneemt door klimaatverandering, grondstoffenschaarste, sociale ongelijkheid en nieuwe Europese duurzaamheidswetgeving, ontbreekt
