Investeren in de toekomst; de beweging van duurzaam vastgoed in Nederland

Het is niet meer te ontkennen: duurzaamheid en vastgoed worden steeds vaker in één adem genoemd. Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol in de vastgoedsector. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van de twee groene torens ofwel het verticale bos in Utrecht: Wonderwoods. Gebouwen worden tegenwoordig duurzaam ontworpen en beheerd zodat ze een positieve impact hebben op het milieu en de werk- en leefomgeving. Maar wat is duurzaam vastgoed precies? Waarom neemt de populariteit ervan toe en wat betekent dit voor vastgoedeigenaren en investeerders?

Wat is duurzaam vastgoed?

Duurzaam vastgoed richt zich op het minimaliseren van de milieu-impact van gebouwen zowel tijdens de bouw als gedurende hun gebruik. Energiezuinig bouwen met duurzame materialen is hier een voorbeeld van. Het doel van duurzaam vastgoed is het creëren van een klimaatbestendige en waardeverhogende leef- en/of werkomgeving. Belangrijke aspecten van duurzaam vastgoed zijn onder andere:

• Modulair en circulair ontwerp: Door gebouwen modulair te ontwerpen kunnen ze gemakkelijker worden aangepast of uitgebreid zonder ingrijpende renovaties. Bij een circulair ontwerp worden materialen gebruikt die aan het einde van hun levensduur opnieuw kunnen worden ingezet.
• Biodiversiteit en vergroening: Groenvoorzieningen zoals groene daken geveltuinen en parken rondom gebouwen verhogen de biodiversiteit in stedelijke gebieden en helpen bij het opvangen van regenwater. Ze koelen het gebouw en de omgeving verbeteren de luchtkwaliteit en dragen bij aan een betere fysieke en mentale gezondheid (RIVM 2022).
• Isolatiematerialen: Goede isolatiematerialen verminderen warmteverlies en zorgen voor een beter temperatuurbehoud in het gebouw. Dit verlaagt de energiekosten en verbetert de leef- en/of werkomgeving.
• Energieopwekking en -opslag: Zonnepanelen en andere energie-opwekkende innovaties maken gebouwen zelfvoorzienender. In de winter kan bijvoorbeeld een energieopslag helpen om energie efficiënter te gebruiken.
• Slimme technologie: Het toepassen van slimme technologie zoals bewegingssensoren voor verlichting en gebouwbeheersystemen kan de energiebehoefte van een gebouw verlagen.
• Gezonde binnenomgeving: Schadelijke stoffen in bouwmaterialen vermijden daglicht optimaliseren en zorgen voor goede ventilatie dragen bij aan een gezonde leef- en/of werkomgeving.

Waarom neemt de populariteit van duurzaam vastgoed toe?

In Nederland zien we een sterke trend naar duurzamer wonen en werken gestimuleerd door overheidsmaatregelen. Subsidies zoals de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) en de Milieu-investeringsaftrek (MIA) bieden zowel particulieren als bedrijven voordelen bij investeringen in bijvoorbeeld zonnepanelen isolatie of warmtepompen. Sinds 2015 is het aantal woningen met een energielabel A met 40% toegenomen. Naast subsidies draagt ook de waardevermeerdering bij aan de aantrekkelijkheid van verduurzaming: woningen met een goed energielabel (A B of C) zijn volgens een studie van De Nederlandsche Bank (2019) gemiddeld meer waard dan woningen met een slechter label. Bovendien zijn kantoren sinds 2023 verplicht om minimaal energielabel C te hebben wat de verduurzaming van commercieel vastgoed stimuleert. De vraag blijft echter of er naast deze wettelijke verplichting voldoende stimulans is om verder te verduurzamen gezien de bijkomende investeringskosten.

Wat betekent dit voor vastgoedeigenaren en investeerders?

Duurzaam vastgoed is energiezuiniger wat de directe kosten voor eigenaren en huurders verlaagt. Daarnaast vergt duurzaam vastgoed minder onderhoud om in goede staat te blijven wat gunstig is voor eigenaren en investeerders op de lange termijn. Een beter energielabel heeft niet alleen een positieve invloed op de prijs van woningen maar ook op de waarde van commercieel vastgoed. Taxateurs houden rekening met het energielabel om onder andere de verhuurbaarheid en verkoopbaarheid te bepalen. Uit een rapport van Savills (Neyt 2023) blijkt dat gebouwen met sterke duurzaamheidskenmerken 15% minder leegstand hebben dan niet-duurzame gebouwen. Hoe hoger het energielabel hoe beter de verhuurbaarheid en verkoopbaarheid wat resulteert in een lagere risicofactor en een hogere waarde van het vastgoed. Duurzaam vastgoed biedt zo meer stabiliteit en zekerheid. Tevens zijn de banken sneller bereid om de financieringsmogelijkheden door te spreken. Over het algemeen wegen de voordelen vaak zwaarder dan de investeringskosten wat vastgoedeigenaren en investeerders stimuleert om te kiezen voor duurzaam vastgoed.