Nog veel Omgevingswetvrees bij gemeenten

De laatste tijd is de per 1 januari 2024 in werking getreden Omgevingswet regelmatig in het nieuws. Op 6 oktober jl. was het zelfs NOS-nieuws dat er nog veel verwarring bij gemeenten is over de Omgevingswet. Volgens de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft elke gemeente sinds de invoering zijn eigen problemen. ‘We zien dat grotere gemeenten over het algemeen makkelijker capaciteit vrijmaken. Voor kleinere gemeenten is het vaak weer makkelijker om integraal te werken’ laat een woordvoerder weten.

Het artikel ‘Nog veel Omgevingswetvrees bij gemeenten’ stond in het blad Binnenlands Bestuur van 26 september 2024 (auteur van het artikel: Martin Hendriksma). Het hieronder opgenomen artikel is interessant omdat hierin project- en gebiedsontwikkelaars werd gevraagd over hun eerste ervaringen met gemeenten sinds de invoering van de Omgevingswet. 

Voorlichting

Wat als eerste opvalt: driekwart van de project- en gebiedsontwikkelaars die op de enquête reageerden geeft aan dat de voorlichting over de wet vanuit de overheid beter had gekund. Niet vreemd vindt juridisch specialist Nicolette Zandvliet van NEPROM. "De Omgevingswet is een kaderwet die veel lokale invulling aan de gemeenten overlaat hetgeen ongewenste verschillen tot gevolg kan hebben voor bedrijven. Dat blijft een kwestie van zaken uitwerken en ervaringen delen. Door de tijd heen zullen de verschillen tussen gemeenten voor ontwikkelaars duidelijker worden."

Integrale benadering

"De integrale benadering (samenwerken tussen de vakdisciplines bij de gemeente) is heel moeilijk voor gemeenten" weet ook Zandvliet. "Voordat je een organisatie in haar denkwijze ontkokerd krijgt dat is gewoon een lastig en langdurig proces. Je hebt een lijstje van zomaar dertig verschillende aspecten waar je bij nieuwe gebiedsontwikkeling allemaal rekening mee moet houden: lucht bodem geluid enzovoort. Ook onder de Omgevingswet gaat iedereen in de praktijk nog steeds vooral voor zijn eigen deelbelang."

Samenwerking

Daarbij spelen volgens haar ook de personeelstekorten in het ruimtelijk domein veel gemeenten parten. "Ze missen het personeel om de Omgevingswet goed van de grond te krijgen. Dat beeld herkent elke ontwikkelaar. Het roept bij mij sterk de vraag op hoe we dat bespreekbaar kunnen maken. Wat kan er in de samenwerking tussen ontwikkelaars en decentrale overheden worden verbeterd om gemeenten te ontlasten uiteraard zonder de rolvastheid van beide partijen ter discussie te stellen."

Signaal

Een ander beeld dat volgens haar uit de enquête oprijst is dat ruimtelijke processen nog steeds lang duren. "In de praktijk zie je dat veel vertraging ontstaat door bezwaar en beroep door omwonenden. Daar zal de Omgevingswet niet veel aan veranderen. De Wet versterking regie volkshuisvesting wil daarin snijden en beroep bij maar één instantie mogelijk maken. En de beslis­termijn van zes maanden uit de Crisis- en herstelwet keert weer terug. Ik zie deze enquête als een belangrijk signaal om de discussie over het versnellen van procedures door te zetten."

Werk aan de winkel dus bij de gemeenten in Nederland!