Terugblik op de Klimaattop Gebouwde Omgeving (KTGO) van 4 en 5 november 2026

Door Joanne Boonstra

De Klimaattop Gebouwde Omgeving (KTGO) is hét jaarlijkse event dat de duurzaamheidstransities in de gebouwde omgeving zichtbaar maakt. De energie, betrokkenheid en innovatiedrang die op de beursvloer in de Jaarbeurs Utrecht voelbaar waren, geven vertrouwen in de toekomst.

Daarnaast ging ik met een leuke verrassing naar huis; namelijk de prijs voor de Young Professional in de Duurzame 50! Toch bleef er bij mij ook nog een vraag hangen: hoe ver zijn we eigenlijk in de transitie naar duurzame ontwikkeling in de gebouwde omgeving? In dit artikel blik ik graag terug op KTGO vanuit mijn perspectief.

Duurzame transities in de gebouwde omgeving
Wanneer je over de beurs loopt, mensen spreekt en sessies bezoekt, vallen een aantal dingen op. Allereerst dat de sector enorme stappen heeft gezet in verschillende duurzaamheidstransities. De beurs stond vol met innovaties, vooral innovaties in de energie- en warmtetransitie. Wat jarenlang een ambitie leek, is inmiddels voor een groot deel dagelijkse praktijk geworden. De overgang van fossiele energie naar hernieuwbare energiebronnen krijgt steeds beter vorm binnen de gehele vastgoedcyclus.

Daarnaast wordt duurzaamheid steeds breder opgevat dan alleen energie. CO₂-reductie speelt een steeds belangrijkere rol en komt nadrukkelijk terug in tal van voorbeelden op de beurs die bijdragen aan circulariteit en de materialen- en grondstoffentransitie. Op sommige plekken wordt nog volop geëxperimenteerd, terwijl andere oplossingen op het gebied van biobased en circulair bouwen al ver zijn doorontwikkeld en opgeschaald. Ook de materialentransitie heeft inmiddels een vaste plek gekregen naast de energietransitie en is niet meer weg te denken uit het gesprek over een toekomstbestendige gebouwde omgeving.

Dat is écht een stap in de goede richting. In hoofdstuk 2 in het (studie)boek SDG’s & Vastgoed beschrijven we welke verschillende transities er zijn in de gebouwde omgeving én op welke manier je hier aan kunt bijdragen om de transitie te versnellen.

Meer aandacht voor groen en gezondheid
Iets dat nog niet overal zichtbaar is, maar wel steeds meer aandacht krijgt is het belang van groen, gezondheid en welzijn. De beurs stond vol met bomen. Dat deed me goed! Want hoe kunnen we vanuit een grijze, afgesloten beurshal praten over duurzaamheid zonder de natuur een plek te geven? Wat mij betreft kan dat niet. Zonder groen missen we de verbinding met waar duurzaamheid uiteindelijk over gaat. Veel workshops onderstreepten dat belang.

Diverse organisaties lieten zien dat groen niet alleen bijdraagt aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en gezondheid, maar ook maatschappelijke en economische waarde creëert. Groen is geen kostenpost, maar een investering in leefbare en veerkrachtige gebieden. Ook tijdens de uitreiking van de Duurzame 50 was er veel waardering voor de mensen die zich dagelijks inzetten voor vergroening en natuurinclusieve ontwikkeling. Dat vond ik mooi om te zien.

Integrale benadering nog niet altijd aanwezig
Tegelijkertijd is er één aspect dat wat mij betreft nog veel meer aandacht verdient: de volledige integrale benadering van duurzaamheid. Het (studie)boek dat wij schreven, deden we met de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties als kompas. De zeventien Sustainable Development Goals (SDG’s) heb ik nauwelijks op de beurs voorbij zien komen. Dat vind ik zelf een gemiste kans!

Deze duurzame ontwikkelingsdoelen laten ons zien dat duurzame ontwikkeling niet alleen gaat over klimaat en milieu, maar ook over sociale rechtvaardigheid en de manier waarop we onze economische systemen inrichten. De groene doelen vormen de ecologische basis: leven binnen de planetaire grenzen van onze aarde. Maar duurzame ontwikkeling gaat óók over een sociaal fundament: het creëren van een waardige wereld voor iedereen. Juist daar zie ik nog een belangrijke opgave voor de gebouwde omgeving.

Natuurlijk moeten we blijven praten over innovaties rondom energie, materialen, digitalisering, vergroening en gezondheid. Maar waar is de samenhang tussen deze thema’s? Waar is de échte aandacht voor natuur, dieren en mensen? Waar voeren we het gesprek over rechtvaardigheid, toegankelijkheid en inclusiviteit?

Want een toekomstbestendige gebouwde omgeving vraagt om meer dan technologische innovatie alleen. Het vraagt ook om aandacht voor de kleinere bouwbedrijven die duurzame innovaties niet altijd kunnen financieren. Voor bewoners die niet de middelen hebben om zonnepanelen aan te schaffen of hun tuin te vergroenen. Voor dieren, bomen en ecosystemen die geen stem hebben wanneer zij moeten wijken voor nieuwe gebiedsontwikkelingen.

Winnaar Young Professional Duurzame 50
Toen ik hoorde dat ik in de lijst van de Duurzame 50 van de KTGO stond, had ik eerlijk gezegd niet verwacht op een podiumplek te eindigen tussen al die indrukwekkende transitiemakers uit de gebouwde omgeving. Des te groter was de verrassing dat ik de award voor de categorie Young Professional mocht ontvangen én op plek 19 van de Duurzame 50-lijst ben geëindigd.

Een enorme eer om samen met Sascha Brons, Harwil de Jonge, Lodewijk Hoekstra en Thomas Metz op het podium te mogen staan. Deze podiumplek voelt voor mij als een prachtige blijk van erkenning dat verduurzaming van de gebouwde omgeving begint bij het opleiden van jong talent.

Om dat te realiseren moeten we blijven investeren in ons onderwijs en duurzaamheid onderdeel maken van alle curricula in Nederland. Voor de studies in het ruimtelijk domein schreef ik daarvoor samen met INNREALL een studieboek over duurzame ontwikkeling. Deze prijs voelt voor mij daarmee ook echt als beloning voor al het werk dat we geïnvesteerd hebben in het schrijven van dit boek.

Meer jongeren betrekken
Het is een enorme eer dat ik de Young Professional categorie heb gewonnen. Maar tegelijkertijd viel het me als jonge vrouw op dat een evenement en lijst als deze, nog steeds vooral wordt vertegenwoordigd door een relatief homogene groep deelnemers. De meerderheid van de aanwezigen was man en jonge mensen waren beperkt zichtbaar.

Dat roept bij mij de vraag op: waar zijn de jonge, talentvolle transitiemakers die straks het stokje moeten overnemen?! Die beperkte representatie zie ik niet alleen terug in wie aanwezig zijn, maar soms ook in de inhoud van het gesprek. Nieuwe missie voor volgend jaar? Méér jongeren én meer vrouwen op deze Duurzame 50-lijst!

Laten we samen zorgen voor een bredere vertegenwoordiging door volgend jaar het talent in onze omgeving actief te nomineren. Want de duurzame wereld van morgen bouwen we niet alleen vóór de volgende generatie, maar juist mét de volgende generatie én met de diversiteit aan perspectieven en leiders die daarvoor nodig zijn.

Duurzame hoop
Desalniettemin overheerst bij mij na afloop vooral een gevoel van optimisme. De vooruitgang is zichtbaar. De energie is aanwezig. Steeds meer mensen zetten zich met overtuiging in voor de noodzakelijke transities. Laten we die positieve beweging vasthouden, verbreden en verdiepen. Want als de Klimaattop Gebouwde Omgeving één ding liet zien, dan is het dat we vooruitgaan. De volgende stap is zorgen dat niemand en niets in die transitie achterblijft!

Feestweek Klimaattop Gebouwde Omgeving
Deze week ontvang je maar liefst 50% KORTING op alle digitale edities van het (studie)boek SDG’s & Vastgoed! Een mooi moment om jezelf en/of jouw collega(‘s) of relaties te inspireren met nieuwe kennis en inzichten over duurzaamheid en de gebouwde omgeving! Kijk dus snel in de INNREALL Shop!